BİSİKLET EĞİTİMİN NERESİNDE?
Bisiklet Sürmeyi Öğretmek
Bisiklet eğitimi denildiğinde aklımıza ilk gelen bisiklet sürmeyi öğretmek oluyor. Bir çok dernek ve topluluk bu işi çok güzel yapıyorlar. Bir de bisikletin bakım, onarım ve pratik bilgilerin öğretimi var ki bu iş de aynı şekilde çeşitli topluluklarda, sosyal medyada -youtube – yapılıyor. Güzel bir örnek de Eti Sarı Bisiklet. Başlangıçta okullarda çocuklara bisiklet öğretmeye yönelik bu proje, son yıllarda kadınlara yönelik eğitimlere odaklandı. Örnek olacak, kutlanması gereken başarılı bir projedir Eti Sarı Bisiklet.
Okullarda Bisiklet Eğitimi
Okullarımızda ne yazık ki bir bisiklet eğitimi yok. Yakın bir zamana kadar adı bile anılmıyordu. 2013 yılında devrim niteliğinde bir girişim yaşandı aslında. Eğitim Bakanlığı orta okullarda seçmeli ders olarak bisiklet eğitiminin yolunu açtı. Ancak bugüne dek, beş yıldır hiçbir yerde uygulandığına dair bir habere rastlanmadı. Nasıl uygulansın ki, ne öğretim materyallerinin -bisiklet, donanım ve bakım onarım gereçlerinin –yeterli olduğu bir okul var ne de öğretim programının bir uygulanabilirliği.
İlkokulu bitirmiş, orta okul öğrencileri düzeyinde tasarlanmış 136-200 saatlik bu öğretim programı -http://hbogm.meb.gov.tr/modulerprogramlar/kurslar/Spor-Bisiklet.pdf -şöyle:
- Bisiklet parçalarını, donanım, aksesuar materyallerinin tanıtıldığı 16-40 saat
- Temel sürüş pozisyonları, etkin pedal çevirme, fren kontrolü ve manevra teknikleri ile spora özgü hareket yetkinliklerinin kazanıldığı 24-40 saat.
- Spora özgü hareket yetkinliklerini, fiziksel ve psikolojik uyumlarını ve spora özgü hareket yetkinliklerini geliştirildiği 32-40 saat.
- Dağ bisikleti, yol bisikleti, bmx bisikletinin ileri sürüş kabiliyetlerini spora özgü hareketleri öğrenme ve kullanma becerisini kazandıran, 32-40 saat
- Bisiklet eğitici oyunlarından oluşan, 32-40 saat.
Başlangıç düzeyinde bir deneyimi ve birikimi olmayan hiçbir öğrencinin ilgisini çekmeyecek kapsamlı ve yoğun bir içerik. Bu öğrenciye de öğretmene de yük olmaktan daha öte gidemezdi, uygulansa da.
Etkili Bir Bisiklet Eğitimi Mümkün Mü?
Özellikle başlangıç düzeyinde bir eğitim -ilkokul ya da orta okul düzeyinde -temel bilgi ve farkındalıklara odaklanarak çok etkili olabilir. Bu eğitimde neler olmalı, bir bakalım. İlk elden şunlar sıralanabilir:
- Bisikletin sağlığa, ekonomiye, çevreye yararları.
- Bisikletli ulaşımın iklim değişikliği ve küresel ısınma karşısında sunduğu fırsatlar.
- Sürdürülebilir ulaşım uygulamaları içinde bisikletin yeri.
- Bisikletin temel donanımı.
- Bisiklet seçimi ve kişisel ayarları.
- Güvenli sürüş ilkeleri, yöntemleri.
- Güvenli sürüş deneyimi.
En önemlisi de bunların ilkokul ve orta okul düzeyinde, öğrenciyi etkin kılan çağdaş yöntem ve tekniklerle gerçekleştirilmesidir. Yoğun bir içerikle çocukların karşısına geçip uzun uzun anlatma, yazdırma, izletme vb değil. Okuma, yazma, dinleme vb yerine rol yapma, darama, simülasyon, oyun, resim, öykü, şarkı, dans gibi etkinliklerle, yaşayarak, keşfederek öğrenme teknikleri kullanılmalıdır. Etkili bir bisiklet eğitiminde, okullarımızda egemen olan geleneksel eğitim yaklaşımlarından tamamen farklı alternatif eğitim yöntemlirine yer verilmelidir.
Dersimiz Bisiklet
Dersimiz Bisiklet projesi, bisiklet eğitiminin en erken ve en yaygın nasıl yapılabileceğine odaklanmıştır. İlkokul hatta okul öncesinde başlanılabilecek bir eğitim, yaşam boyu sürecek tutum ve değerler kazandırabilir. Bisiklet eğitimi, çevre ve ekoloji bilinciyle buluşturulabilirse sürdürülebilir bir yaşam için de gerçek fırsatlar yaratır. Bu düzeyde, etkili bir eğitimden, bireyi değiştirip geliştirirken, geleceğin toplumunun, kültürünün de kuruluşundan söz edebiliriz.
Dersimiz Bisiklet projesinin amaçları:
- Bisikleti tanıyan,
- Bisikleti güvenli sürüş ilkelerine uygun kullanan,
- Sürdürülebilir yaşam için bisikletin önemini (sağlık, ekonomi, ekoloji) bilen,
- Ulaşım için bisikleti seçen
çocuklar yetiştirmektir.